عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )
83
مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى
امين عاملي كاشاني را شاگرد أو دانسته است . ايشان در أعيان الشيعة دو مرتبه بتوالي از عبد الرزاق نام ميبرد واوّلى را صاحب بعضي از آثار كاشاني ودومى را مؤلف بعضي ديگر از همين آثار مىپندارد « 1 » . اين اشتباه ناشى از نحوه قرائت ايشان از عبارتى است كه خود از رياض العلماء نقل كرده است . على رغم اينكه صاحب رياض « السيد الأمير عبد الرزّاق الكاشاني » را همدرس پدر خود معرفى مىنمايد وأو را در عداد شاگردان مير فندرسكى مىشمارد « 2 » ، مرحوم امين ، تاريخ فوت اين « السيد الأمير » را 730 ه . ق ضبط كرده است وسال مرگ كاشاني را بهمراه يكى از آثارش - تحفة الاخوان - بنام أو ضبط نموده . مرحوم امين خود زندگى مير فندرسكى را به كتابت آورده « 3 » وظاهرا در اين اسناد خلط نموده است . چه نمىتوان كاشاني را ( كه خود ايشان در هر دو مورد ذكرش متوفاى 730 ه . ق دانستهاند ) ، شاگرد مير فندرسكى درگذشته به سال 1050 ه . ق دانست . 7 - سفرهاى كاشاني بدون شك ، يكى از مهمترين برشهاى زندگى صوفيان ، كه در بررسى زيستنامهء مشايخ اهميّتى بسزا دارد ، جهانگردى وسير آفاقي آنان است . انگيزه اين سفرها را در سه بند برجسته مىتوان ترسيم كرد : الف : يافتن شيخى كه در سپردن اين مسير راهنماى سالك مسافر شود . ب : ملاحظهء آيات آفاقي كه از ديد ايشان در تكميل نفس نقشى در خور داشته است . ج : هدايت سالكان ، كه گاه ويژهء سالكان همسفر بوده وگاه به هدايت سالكى خاص كه به قصد دستگيرى از أو همّت صوفي به سوى سفر كشيده مىشد اختصاص مىيافته است . پر واضح است كه قسم اوّل ، محرّك طالبان تصوّف وويژهء همآنان وقسم سوّم خاصّ به مشايخ وپيران بكمال رسيده وقسم دوّم مشترك ميان سالكان وواصلان بوده است .
--> ( 1 ) . بنگريد : أعيان الشيعة ج 7 ص 470 ستون 2 . ( 2 ) . بنگريد : رياض العلماء وحياض الفضلاء ج 3 ص 116 . ( 3 ) . بنگريد : أعيان الشيعة ج 2 ص 403 .